×

Damigiane: ronde dames in huis

Misschien heb je ze al weleens voorbij zien komen in woonbladen of op Pinterest, de damigiane (enkelvoud damigiana). Grote, ronde flessen die ooit werden gebruikt om onder meer wijn mee te vervoeren. Hoewel die functie vrijwel volledig verloren is gegaan, zijn de damigiane niet massaal in de glasbak beland. En dat is maar goed ook! In deze blog vertellen we je waarom.

Al sinds jaar en dag wordt er volop wijn geproduceerd in Puglia. Niet gek dus, dat de damigiana hier mateloos populair was in de huishoudens. Met zo’n grote fles hoefde je namelijk maar één keer per maand wijn te tappen bij de boer en de hele familie kon weer een paar weken vooruit. Elke familie bezat wel een aantal damigiane, niet alleen voor wijn, maar ook om water en olie in te bewaren en te vervoeren.

Vrouwelijke vormen

De geschiedenis van de damigiana gaat ver terug – in Zuid-Europa wordt immers al sinds jaar en dag wijn gedronken. Waar de naam vandaan komt, is daarom niet helemaal duidelijk. Zo gaat een verhaal dat de naam een verbastering is van het Franse ‘dame Jeanne’. Deze Jeanne was eigenaresse van een bar in een Franse havenplaats. Ze bezat niet alleen een café, maar ook een flink achterwerk. De matrozen, die nogal eens bij Jeanne aan de toog zaten, noemden de fles met de vrouwelijke vormen naar haar. Een ander, minder denderend, verhaal vertelt dat de damigiana haar naam dankt aan de Perzische stad Damghan (nu in Iran gelegen), waar de fles oorspronkelijk vandaan zou komen. Wat de waarheid ook mag zijn, feit is dat-ie in Puglia eeuwenlang veelvuldig werd gebruikt. 

Naakt

Zonder hulp van moderne middelen, moesten de flessen stuk voor stuk met de mond worden geblazen. Hierdoor zie je vaak nog luchtbellen en oneffenheden in de damigiana. Maar het grootste probleem met dit ambachtelijke werk was, dat ze niet allemaal even stevig waren. Bovendien liet het glas, ondanks een kleurtje, zonlicht door – de grote vijand van wijn en olie. Om die twee redenen werden de flessen regelmatig voorzien van een gevlochten mand eromheen, ter bescherming. Damigiane zonder mand worden ‘naakte’ flessen genoemd.

In kleur

Bijna iedereen heeft weleens een ‘naakte’ damigiana in het groen gezien, die bedoeld is om rode wijn in te vervoeren. Maar wist je dat de flessen ook in andere kleuren bestaan? Niet ter afwisseling of voor de sier, maar om verschillende soorten vloeistoffen in te bewaren. De transparante fles is bedoeld voor witte wijn en kom je nog geregeld tegen. De blauwe voor water duikt ook nog regelmatig op. Minder vaak zie je echter nog de bruine fles, die veel gebruikt werd voor olijfolie. En let op, tegenwoordig bestaat er ook een grijze damigiana. Deze wordt fabrieksmatig gemaakt in plaats van de groene variant. Wie echt een originele damigiana met een verleden wil, kan dus beter geen grijze kopen.

Van handig naar hip

Met de komst van meer winkels was het niet langer meer nodig om steeds grote hoeveelheden te tappen bij de boer. Vandaag wordt de damigiana dus nog nauwelijks in zijn oorspronkelijke functie gebruikt. Toch zijn de mooie flessen niet massaal verdwenen. Gelukkig maar, want die ronde, naakte dame staat harstikke leuk in huis. Je komt ze in allerlei nieuwe vormen tegen. Zo kun je ’m, bijvoorbeeld, gebruiken als vaas en er een paar mooie takken of bloemen insteken. Óf je transformeert de fles tot een kandelaar.

Wil je een echte originele damigiana in de woonkamer of in de tuin? Goed nieuws! In onze webshop hebben we een aantal authentieke flessen, die daadwerkelijk door families zijn gebruikt om wijn in te bewaren. Let wel op: de voorraad is beperkt.

deel deze blog: